Koelen met vloerverwarming

Is het mogelijk om te koelen met vloerverwarming?

Het klinkt zo eenvoudig: in de winter laat je warm water door de vloer circuleren en in de zomer laat je koud water door de vloer stromen (wanneer de vleorverwarming in de zomer trouwens niet aan staat, zal het water toch wel afkoelen en voelt de vloer ook koel aan)

Je praat over de term koeling wanneer het systeem in staat is koud water rond te pompen. Doordat er dan koud water door de vloer circuleert, koelt de vloer af en krijgt deze een lagere gevoelstemperatuur. Een voelbaar koudere vloer, zal de temperatuur in de leefomgeving doen dalen waardoor een verkoelend effect ontstaat. Oké, maar er zijn wel grenzen: een te koude vloer zal net zo onprettig aanvoelen als een te warme vloer en daarnaast: koude lucht stijgt niet. Koelen vanuit een plafond is eigenlijk veel logischer…..

Vloerverwarmingssystemen kunnen dus worden aangepast aan de warmte in de winter en de koelte in de zomer. … Een reeds bestaande vloerverwarming is geschikt als koelelement: Want wat met warm water werkt, kan met koud water worden omgekeerd. Voorwaarde hiervoor is een omkeerbare warmtepomp. Met een cv-ketel zal je genoegen moeten nemen met water in de vloer wat langzaam in temperatuur daalt, want waar haal je koud water vandaan? Een vloertemepratuur van ca 19 à 20 graden C voelt heel behaaglijk aan, maar of je daarmee ook echt een koelere ruimte verkrijgt……..

Vloer- of wandverwarmingssystemen kunnen fungeren als koelend oppervlak. Op deze manier kunnen kamers met twee tot drie graden worden gekoeld. Luchtwarmtepompen, die de buitenlucht als warmte- of koudebron gebruiken, kunnen ook bijdragen aan de koeling. Hiervoor moet de warmtepomp een omkeerbaar koelcircuit hebben.

Actieve en passieve ruimtekoeling

De volgende fase is passieve of actieve koeling. In tegenstelling tot echte airconditioning, waarin de vier thermodynamische functies verwarmen, koelen, bevochtigen, ontvochtigen plus toevoer van verse lucht worden aangestuurd, verlaagt koelen via de vloer of wand “slechts” de temperatuur. Veel prefab woningbouwers bieden al verwarmingssystemen met koelfunctie aan.

Men spreekt van passieve koeling als er geen extra energie voor wordt gebruikt. Dit werkt bijvoorbeeld met een geothermische warmtepomp (aardwarmte-warmtepomp). Op een diepte van meer dan acht meter heeft de bodem het hele jaar door een temperatuur van rond de 10 tot 12 graden Celsius. In de winter dient dit als warmtebron en in de zomer als koudreservoir. Vloer- of wandverwarming fungeren dan als koeloppervlakken. Zo kunnen de kamers twee tot drie graden gekoeld worden.

Luchtwarmtepompen die de buitenlucht gebruiken als warmte- of koudebron kunnen ook bijdragen aan koeling. Hiervoor moet de warmtepomp een omkeerbaar (omkeerbaar) koelcircuit hebben. Omdat de warmtebrontemperatuur in de zomer boven de vereiste koeltemperatuur ligt, is alleen actieve koeling mogelijk, omdat er elektriciteit nodig is om de compressor te laten werken. Afhankelijk van het systeem wordt de kou vervolgens via de verwarmingsoppervlakken of het ventilatiesysteem overgedragen.

Als koeling niet genoeg is omdat er grote glasoppervlakken zijn of interne warmtebronnen zoals computerservers, komt de airconditioning om de hoek kijken – mogelijk alleen selectief voor een bepaalde ruimte.

Verwarming en koeling via de vloer

Paneelverwarming en paneelkoeling hebben een grote marktbelangstelling gekregen. Wanneer voorheen het toepassingsgebied zich voornamelijk beperkte tot nieuwe gebouwen, worden momenteel ook bestaand gebouw voorzien van paneelverwarming en deels ook paneelkoeling. De toepassingen zijn niet langer beperkt tot woningbouw, ook niet-residentiële gebouwen, zoals kantoren, scholen, kleuterscholen, musea, winkels, sporthallen, industriële hallen en kerken, worden geïntegreerde verwarming en koeling systemen steeds meer gebruikt vanwege hun voordelen.
Economische en energie-efficiënte werking
Toekomstgericht en milieuvriendelijk door de bruikbaarheid van alternatieve en regeneratieve
Energies
Comfort door lage oppervlaktetemperaturen
Meest gunstige omstandigheden voor de hygiëne van de binnenlucht
Gratis interieurontwerp
Goedkope installatie
Geen renovatie en extra reinigingswerkzaamheden voor verwarmingsoppervlakken
De hierboven beschreven voordelen van paneelverwarming en -koeling leiden in toenemende mate tot
gebouwenbestand, in verbouwing, renovatie en modernisering om aan de groeiende vraag te voldoen
volgens passende oplossingen.

Algemene voorwaarden in bestaande gebouwen

Soorten vloerbedekkingen

De warmte-isolatie van het bestaande gebouw moet in overeenstemming zijn met de stroomsterkte.
Energiebesparingsverordening (EnEV). In de EnEV geeft § 9 “Wijziging, uitbreiding en uitbreiding van gebouwen” informatie over de in acht te nemen warmteoverdrachtscoëfficiënten van
externe onderdelen. De eisen van de EnEV zijn niet van toepassing als minder dan 10% van de
externe delen van het gebouw worden veranderd. In geval van een uitbreiding van de bestaande
Gebouwen van ten minste 50 m2 moeten voldoen aan de eisen van de EnEV voor nieuwe gebouwen.
om te worden opgericht zijn vervuld.
Bij het achteraf inbouwen van oppervlakteverwarmings- en koelsystemen in vloeren, wanden of
Plafonds in bestaande gebouwen moeten rekening houden met de structurele omstandigheden, met name
Vloerverwarming en vloerkoeling: – Beschikbare installatiehoogte

Toestand van het substraat
Draagkracht van de ondergrond
Wandverwarming en wandkoeling: – Vrije, beschikbare wandruimte
Toestand van het substraat
Bestaande installaties
Plafondverwarming en -koeling: – Beschikbare kamerhoogtes
Kenmerken van de plafonds
Belastbaarheid van de plafonds

Verkoelen kan alleen met een warmtepomp

Om te koelen met je vloerverwarmingssysteem heb je een warmtebron nodig welke in staat is koud water aan te maken. Heb je een regulier vloerverwarmingssysteem dan ben je aangesloten op een cv-ketel. Een cv-ketel kan geen temperatuur bereiken onder de omgevingstemperatuur.

De oplossing? Een warmtepomp!

Wanneer je voeding hebt vanuit een warmtepomp is het interessant om op zomerdagen koud water door de vloerverwarmingsleidingen te laten lopen. Let wel op wanneer je een te hoog temperatuurverschil creëert tussen de ruimte en de vloer: dan krijg je zicht- en voelbare condensvorming.

Koel daarom zo langzaam mogelijk af om grip te houden op de perfecte situatie in huis. Laat het verschil tussen watertemperatuur en ruimtetemperatuur niet groter zijn dan 6 graden Celsius.

Aandachtspunten als je je vloer wilt kunnen verkoelen

Naast de juiste systeemkeuze voor koeling zijn er een aantal overige zaken waar je rekening mee
dient te houden tijdens het installeren:

Maak de groepen niet langer dan 90 meter.
Leg de buis niet verder dan 10 centimeter uit elkaar.
Gebruik een kunststof of rvs-verdeler, deze zijn beter bestand tegen eventuele condensvorming die ontstaat bij het koelen.

Hoe werkt vloerkoeling?

De leidingen van de vloerverwarming worden met koud water gevuld waardoor de vloer de ruimte afkoelt. Het is een vorm van topkoeling waarbij hoge warmtepieken in een woning vermeden worden. Het is niet mogelijk om, zoals bij airconditioning, een kamer op korte tijd pakweg 7 graden frisser te maken. Daarvoor is de aanvoertemperatuur van vloerkoeling niet laag genoeg.

Om het meeste rendement te halen uit vloerkoeling legt u de buisjes bij de installatie best op legafstand van 10 cm. In klassiekere vloerverwarmingssystemen is de typische legafstand 15 of 20 cm waardoor het koelvermogen lager zal zijn.

Is vloerkoeling zonder warmtepomp mogelijk?

Om vloerkoeling mogelijk te maken wordt een vloerverwarmingsinstallatie in een particuliere woning meestal gecombineerd met een omkeerbare warmtepomp. Zo’n warmtepomp zorgt voor verwarming in de winter en koeling in de zomer.

Vloerkoeling kan ook zonder warmtepomp. Naast de verwarmingsketel wordt dan een koelmachine of chiller geplaatst. Die opstelling is eerder geschikt voor appartementsgebouwen waar de chiller in de centrale stookplaats geplaatst wordt.

Hoe condensatie door vloerkoeling vermijden?

Als het water in de buizen van een vloerverwarmingssysteem te koud is, ontstaat er condensatievorming op de vloer. Om dit te vermijden, mag de aanvoertemperatuur (afhankelijk van de omstandigheden) niet onder 19°C zakken.

Er bestaan systemen waarbij de watertemperatuur constant gemonitord wordt. Wanneer de temperatuur onder een bepaalde waarde zakt, schakelt de pomp dan automatisch uit. En u kiest best voor een verdeler uit glasvezel versterkte polyamide. In tegenstelling tot roest vrij staal zorgt de kunststof voor minder condensatie.

In de badkamer treedt condensatie doorgaans veel sneller op omdat de relatieve luchtvochtigheid er veel hoger ligt. Voor vloerverwarmingssystemen met naregeling kan u zorgen dat er in de badkamer geen naregeling gebeurt.

Koelen met bestaande vloerverwarming

Het is perfect mogelijk om bestaande vloerverwarming te gebruiken als vloerkoeling. Beschikt de verbouwer enkel over een verwarmingsketel? Dan moet deze vervangen worden door een warmtepomp of uitgebreid met een chiller. De vloerverwarming zelf vereist verder geen aanpassingen.

TIPS

Hoewel ik op Google weinig informatie kon vinden over specifiek het koelen met dit systeem, heb ik inmiddels zelf wel een aantal tips voor je.

Houd ramen en deuren gesloten. Misschien een open deur (pun intented), maar ik zie buren nog geregeld alle deuren openzetten en dan mopperen dat de vloer niet goed koelt. Zeker in nieuwbouwhuizen kun je er heel goed voor zorgen om de warmte buiten te houden door alles goed dicht te houden en verduisterende raambekleding gesloten.
Houd de temperatuur constant. Dit is natuurlijk een tip voor alle soorten vloerverwarming of -koeling. Het is een traag systeem en een temperatuur aanpassing kun je niet snel doorvoeren. Zorg ervoor dat je de thermostaat op een constant niveau instelt.
Kies de juiste vloer. Informeer goed of de vloer van je keuze geschikt is voor dit systeem. Het laatste wat je wil is een kromgetokken vloer. Ook is je vloerkeuze van invloed op het rendement wat je behaalt met je verwarming/koeling
Zet de vloerkoeling niet te hard aan. Op een gegeven moment daalde de temperatuur bij ons in huis wel erg flink, wat er zelfs voor zorgde dat de plassen condens op de vloer stonden. Met de gietvloer is dit gelukkig niet zo’n probleem, maar ik moet er niet aan denken wat er met een houten vloer was gebeurd. Bij ons kun je op een meter in de berging de temperatuur van het (koel)water inzien. Deze temperatuur ligt momenteel tussen de 10-15 graden.
Zorg voor zoveel mogelijk vloeroppervlak. Leg dus zo weinig mogelijk (dikke) vloerkleden neer en zorg dat er zoveel mogelijk kale vloer is om goed te koelen (of te verwarmen natuurlijk).

Mocht je ook ervaring hebben met dit systeem en nog meer goede tips hebben, laat het me dan zeker weten. Zoals gezegd, kon ik zelf weinig ervaringen vinden op internet. Vooralsnog zijn wij in elk geval heel tevreden en zijn we de tropische dagen dus goed doorgekomen.